Wiersz od naszych gości

Gdy masz już wszystkiego dość,
Humor też masz byle jaki,
Wsiądź do auta odwiedź Ptaki...


Tu jest pewien fajny dom,
"U Grzegrzułki"zwie się on.
Tu odpoczniesz daję słowo, Naładujesz się na nowo.

bocian3


                  Stasia i Gosia
HomeLegendy

Legendy

Choć zwykle legendy są opowieściami przesyconymi licznymi elementami fantazji i często obudowane są wątkami ludowymi, to czasem jednak mogą powiedzieć nam więcej niż niejeden suchy fakt historyczny. Na terenie Ziemi Latowickiej było w przeszłości wiele legend i baśni. Większość z nich z biegiem czasu zaginęła lub zatarła się w pamięci ludzkiej, jednak te, które zachowały się stanowiąc podstawowy element folkloru lokalnego, wiernie oddają ducha przeszłości tej ziemi.

 

Folklor lokalny – przejawia się w legendach, mitach, bajkach, baśniach, podaniach i przekazach ustnych, piosenkach i przyśpiewkach ludowych, wierszach oraz relacjach historycznych wydarzeń, twórczości muzycznej i tanecznej, zwyczajach, obyczajach, przesądach i obrzędach. Jest on tym bardziej różnorodny i bogaty, im więcej zostało zapisanych kart w historii danego regionu. Folklor jest barwnym, niepo­wtarzalnym i unikalnym obrazem życia kulturowego, społecznego i tradycji mieszkańców regionu.

 

Legendy i opowieści ludowe posiadają ogromną rolę informacyjną, kulturową i historyczną. Spełniają one szereg funkcji: jednoczą lokalną społeczność wokół wspólnych wyobrażeń, symboli i idei, kształtują i utrwalają świadomość historyczną, są także zapisem wydarzeń, jakie rozegrały się w naszym regionie. Niegdyś były podstawowym składnikiem świadomości historycznej i tożsamości narodowej naszych przodków i choć obecnie nie odgrywają już tak ogromnej roli, nadal są najważniejszym elementem kultury region, kształtującym wyobraźnię i wiedzę o naszych dziejach.

Legendy snuto w długie jesienno-zimowe wieczory podczas prac takich jak przędzenie lnu, kumanie wełny, łuskanie grochu i tkanie, a także przekazywano latem podczas prac polnych i w czasie wieczornego odpoczynku na gankach domów, gdzie spotykały się całe wielopokoleniowe rodziny. Dzięki przejrzystości i interesującej fabule, były doskonale zrozumiałe zarówno dla starszych, jak i tych najmłodszych, co ułatwiało ich zapamiętywanie i dalsze przekazywanie. Urozmaicały one życie, sprawiały, że praca mniej nużyła i niosły w sobie ładunek emocjonalny. Przedstawiały różne fakty w kategoriach dobra i zła, dzięki czemu nauczały zasad moralnych, sposobów zachowania się i działania oraz stosunku do siebie i otaczającego świata. Utrwalały także w świadomości mieszkańców wydarzenia historyczne, przełomowe momenty, zjawiska niezrozumiałe, niezwykłe i fantastyczne, jednoczyły całą lokalną społeczność, wreszcie, co najważniejsze, kształciły świadomość historyczną, stanowiąc jej podwaliny. Przekaz z pokolenia na pokolenie, kiedy dziadkowie opowiadając legendy powoływali się na swoich dziadków, wzmacniał tę świadomość i tworzył tradycję.

Wydaje się, że im bogatsza była historia regionu i bardziej rozwinięta tożsamość narodowa i świadomość historyczna mieszkańców, tym większe było bogactwo legend, podań ludowych, baśni i anegdot. Pozostaje to w zgodności z faktem, iż legendy ludowe, tworzone były na bazie autentycznych wydarzeń, które starano się oprawić w ciekawą, interesującą fabułę, dodać dygresje i własne wyjaśnienia mniej zrozumiałych wątków. Brak jednoznacznego zapisu i możliwość dokonywania innowacyjnych upiększeń, a często także zawodność pamięci, prowadziły do nawarstwiania się opowieści z różnych okresów i ich ciągłych przekształceń. Właśnie dlatego, iż jednym razem rozwijano te fragmenty opowieści, które bardziej interesowały słuchaczy, a kiedy indziej wyjaśniano dobitnie, to co było niezrozumiałe – prowadziło do zmian w całej konstrukcji przekazu. W wyniku tych procesów powstawały legendy, które choć oparte na autentycznych wydarzeniach, stanowią niepowtarzalny i jedyny w swoim rodzaju obraz kultury społeczności regionu.

                Legendy Regionu Latowickiego można podzielić na dwie grupy: 1. legendy fantastyczne – opowiadające o zjawiskach nadprzyrodzonych, duchach, zjawach, diabłach i miejscach gdzie straszyło; oraz 2. legendy realistyczne – relacjonujące i wyjaśniające wydarzenia historyczne lub kulturowe. Do pierwszej grupy należą przeważnie legendy z poza Latowicza: opowieść o białym kocie (Transbór), duch na Patoku (Transbór), panek w kapeluszu (Transbór), małpopies (Transbór), duch w starym kościele (Latowicz), czart na moście (Chyżyny), zjawa księdza (Chyżyny), czart w kapeluszu (Oleksianka), duch z Borowiny (Redzyńskie) duch znad Lalinki (Laliny), duch znad strużki (Redzyńskie), czerwony kogut (Budki), duch wśród pól (Iwowe), legenda o kamińskim lesie (Kamionka), opowieść o czarcim lesie (Budki). Do drugiej grupy należą w większości legendy związane z Latowiczem i jego najbliższymi okolicami: legenda o kościele na Ługu (Latowicz), legendy o królowej Bonie (Latowicz), duch znad Osmolanki (Waliska), krzyż chłopów pańszczyźnianych (Wielgolas), legenda o powstaniu grobli, młynów i stawu (Latowicz), opowieść o bitwie pod Latowiczem (Dąbrówka), echo (Chyżyny), ogniste kule znad Świdra (Chyżyny), legenda o siedmiu kościołach (Latowicz), legendy o Miejscu Zjawienia (Wielgolas), legenda o górze na Słojcu (Strachomin), stwór spod młyńskiego koła (Transbór), żydowska karczma (Transbór), opowieść o lunatyku (Transbór), skarb powstańców (Latowicz), tajemnicza tablica na Wymyślu (Latowicz), wróżki na Górach (Transbór). Ze względu na wartości informacyjne, historyczne i kulturowe, a także możliwość analizy, przedstawiono poniżej legendy realistyczne.

Opracował:

Zygmunt Tomasz

Gajowniczek


 

 

Promocje

Uwaga, przy dłuższych pobytach sugerowane ceny można negocjować.

Change language

Polish Czech English German Russian

sam

Przejazd samochodem terenowym ok 5 km. potem spływ pontonowy Doliną Świdra, odbiór z miejsca spływu.

 

Zobacz więcej...

ranczo

Wycieczki na plan serialu "Ranczo"
zwiedzanie miejscowości Jeruzal w której kręcone jest słyne "Ranczo" będzie można kupić Mamrota zwiedzić kościół barokowy a także inne miejsca znane z serialu.

Zobacz więcej...